ESG Institute » Strategia zrównoważonego rozwoju producenta opakowań: od ambitnych deklaracji do decyzji, które zmieniają biznes

Zaloguj

Wyloguj

24 sierpnia 2026

Strategia zrównoważonego rozwoju producenta opakowań: od ambitnych deklaracji do decyzji, które zmieniają biznes

Producent opakowań funkcjonuje dziś w centrum kilku równoległych zmian. Z jednej strony rosną wymagania regulacyjne dotyczące projektowania, stosowania i zagospodarowania opakowań. Z drugiej – klienci oczekują coraz bardziej szczegółowych danych o materiałach, recyklacie, możliwościach recyklingu, śladzie środowiskowym i pochodzeniu surowców. Z trzeciej – rynek wymaga nie tylko deklaracji, ale dowodów, że firma potrafi zarządzać wpływem, ryzykami i relacjami w łańcuchu wartości.

W tej rzeczywistości strategia zrównoważonego rozwoju nie powinna być dokumentem tworzonym wyłącznie na potrzeby raportu, prezentacji dla klienta albo strony internetowej. Powinna stać się narzędziem podejmowania decyzji: projektowych, inwestycyjnych, zakupowych, kadrowych i zarządczych.

Dobrze przygotowana strategia odpowiada nie tylko na pytanie, „co firma chce komunikować”, lecz przede wszystkim: „co zamierza zmienić, kto za to odpowiada, jakie dane to potwierdzą i jak organizacja zmierzy postęp”.

Branża opakowań potrzebuje strategii opartej na realiach operacyjnych

W przypadku producentów opakowań zrównoważony rozwój nie może być oderwany od codziennego funkcjonowania zakładu. Dotyczy konkretnych zagadnień:

* zużycia materiałów i ich pochodzenia;

projektowania opakowań;
wykorzystania surowców wtórnych;
masy i funkcjonalności opakowań;
zużycia energii oraz wody;
odpadów produkcyjnych;
bezpieczeństwa pracy;
relacji z dostawcami;
jakości danych technicznych i środowiskowych;
komunikacji z klientami;
gotowości na audyty i wymagania regulacyjne.

Od 12 sierpnia 2026 r. zasadniczo stosowane będzie unijne rozporządzenie PPWR, które zastępuje wcześniejszą dyrektywę opakowaniową i obejmuje wszystkie opakowania oraz odpady opakowaniowe wprowadzane na rynek UE. To oznacza, że strategia producenta opakowań powinna uwzględniać nie tylko własne cele środowiskowe, ale również przyszłą zdolność do dostarczania klientom danych, dokumentacji i rozwiązań odpowiadających na wymagania rynku.

Strategia nie jest listą pięknych celów

Wiele strategii zrównoważonego rozwoju zaczyna się od ambitnych deklaracji: neutralność klimatyczna, gospodarka obiegu zamkniętego, odpowiedzialny łańcuch dostaw, różnorodność, transparentność. Same cele są potrzebne. Nie wystarczą jednak, jeśli nie zostaną przełożone na konkretne działania, mierniki i odpowiedzialność.

Przykładowo deklaracja „osiągniemy neutralność klimatyczną do 2035 r.” powinna prowadzić do kolejnych pytań:

jakie emisje obejmuje cel;
czy dotyczy wyłącznie działalności własnej, czy również łańcucha dostaw;
jakie działania redukcyjne są planowane;
jaką rolę ma modernizacja maszyn;
czy firma analizuje źródła energii;
jak będą mierzone efekty;
kto odpowiada za realizację;
jakie inwestycje są konieczne;
jak firma będzie komunikować postęp, ale także bariery.

To samo dotyczy gospodarki obiegu zamkniętego. Nie wystarczy zadeklarować, że firma wykorzystuje surowce z recyklingu albo oferuje opakowania przyjazne środowisku. Potrzebne są dane: udział materiału wtórnego, rodzaj surowca, dostępność dostaw, wpływ na parametry techniczne, możliwość recyklingu końcowego rozwiązania oraz zgodność z wymaganiami klientów.

Strategia ma być więc dokumentem, który pomaga firmie podjąć decyzję: **co robimy, czego nie robimy, w jakiej kolejności i dlaczego**.

Środowisko: od ogólnych ambicji do priorytetów biznesowych

Dla producenta opakowań część środowiskowa strategii powinna koncentrować się na tych obszarach, w których firma ma największy wpływ i możliwość działania.

Materiały i gospodarka obiegu zamkniętego

Pierwszym obszarem jest zarządzanie materiałami. Firma powinna rozumieć, jakie surowce wykorzystuje, skąd pochodzą, jakie ryzyka są z nimi związane oraz czy istnieje możliwość zwiększenia udziału materiałów wtórnych lub certyfikowanych.

W praktyce strategia może obejmować cele dotyczące:

zwiększenia udziału surowców z recyklingu;
stosowania materiałów o potwierdzonym pochodzeniu;
ograniczenia wykorzystania materiałów trudnych do odzysku;
projektowania opakowań pod realne systemy recyklingu;
redukcji materiałów pierwotnych;
ograniczania liczby komponentów i warstw;
współpracy z klientami przy redesignie opakowań.

Najważniejsze jest jednak, aby nie traktować każdego materiału wtórnego jako automatycznie lepszego rozwiązania. Konieczna jest ocena funkcjonalności, bezpieczeństwa, jakości, dostępności oraz możliwości przetworzenia materiału po zakończeniu jego użycia.

Energia, emisje i efektywność produkcji

Drugim istotnym obszarem jest energia. W firmie opakowaniowej cele klimatyczne powinny być powiązane z realnymi procesami produkcyjnymi, a nie wyłącznie z zakupem gwarancji pochodzenia.

Strategia może obejmować:

modernizację maszyn;
analizę energochłonności procesów;
poprawę efektywności sprężonego powietrza;
redukcję strat produkcyjnych;
inwestycje w efektywność energetyczną;
rozwój własnych źródeł energii;
zmianę źródeł zasilania;
monitoring emisji i zużycia energii na tonę produktu.

Dobrze skonstruowany cel nie powinien brzmieć wyłącznie: „zmniejszymy emisje”. Powinien wskazywać, jakiego wskaźnika dotyczy, w jakim okresie, względem jakiej wartości bazowej i kto odpowiada za jego realizację.

Woda, odpady i bioróżnorodność

W zależności od procesu produkcyjnego istotne mogą być również zużycie wody, obieg technologiczny, odpady poprodukcyjne, odpady niebezpieczne, wpływ transportu oraz zależność od zasobów naturalnych.

Nie każda firma musi mieć rozbudowany program bioróżnorodności. Jeżeli jednak działalność zakładu może oddziaływać na lokalne zasoby wodne, gleby, siedliska lub otoczenie społeczności lokalnej, strategia powinna uwzględniać ten wpływ w sposób proporcjonalny do skali ryzyka.

Najważniejsza zasada brzmi: lepiej wskazać dwa realne priorytety i rzetelnie nimi zarządzać niż stworzyć długą listę celów, których nikt w organizacji nie mierzy.

Ludzie: bezpieczeństwo, kompetencje i odpowiedzialność w łańcuchu dostaw

W branży opakowań część społeczna strategii nie powinna być dodatkiem do środowiska. Bezpieczeństwo pracy, kompetencje pracowników, relacje z podwykonawcami i kultura organizacyjna mają bezpośredni wpływ na jakość procesów, ciągłość produkcji oraz relacje z klientami.

Kluczowe obszary obejmują:

bezpieczeństwo i higienę pracy;
zarządzanie wypadkowością oraz zdarzeniami potencjalnie wypadkowymi;
rozwój kompetencji technicznych i menedżerskich;
szkolenia dotyczące jakości, compliance i zrównoważonego rozwoju;
przeciwdziałanie dyskryminacji i nierównemu traktowaniu;
zarządzanie pracownikami tymczasowymi oraz podwykonawcami;
dialog z lokalnymi społecznościami;
odpowiedzialne praktyki zakupowe.

Warto pamiętać, że odpowiedzialność w łańcuchu dostaw nie zaczyna się od formularza wysłanego do dostawcy. Potrzebne są jasne kryteria wyboru kontrahentów, zasady oceny ryzyka, wymagania dokumentacyjne, ścieżka eskalacji oraz działania następcze.

Dla wielu firm obowiązki wynikające z CSRD lub CSDDD nie będą bezpośrednio stosowane. Nie oznacza to jednak, że temat należytej staranności można odłożyć. Duże organizacje objęte tymi regulacjami będą nadal oczekiwać danych i dowodów od swoich dostawców. CSDDD ma mieć zastosowanie do największych przedsiębiorstw od 26 lipca 2029 r., ale jej wpływ rynkowy jest widoczny znacznie wcześniej przez wymagania kontraktowe, ankiety i audyty w łańcuchach wartości.

Ład korporacyjny: strategia potrzebuje właścicieli, nie tylko deklaracji

Najczęstszym problemem strategii ESG nie jest brak ambicji, lecz rozproszona odpowiedzialność. Operacje odpowiadają za energię. Zakupy posiadają dane o dostawcach. HR zarządza kwestiami pracowniczymi. Compliance przygotowuje procedury. Marketing komunikuje cele. Zarząd podejmuje decyzje inwestycyjne. Jeżeli te działania nie są połączone, firma może „robić ESG”, ale nadal nie mieć kontroli nad ryzykami i danymi.

Dlatego strategia powinna określać:

rolę zarządu;
sposób nadzoru nad realizacją celów;
właścicieli poszczególnych KPI;
zasady zbierania i zatwierdzania danych;
częstotliwość raportowania wewnętrznego;
proces aktualizacji celów;
zasady komunikowania postępów;
mechanizmy zgłaszania nieprawidłowości;
rolę compliance w ocenie ryzyka.

Powołanie komitetu ESG może być dobrym rozwiązaniem, ale nie jest celem samym w sobie. Komitet powinien podejmować decyzje, usuwać bariery między działami, priorytetyzować inwestycje i regularnie analizować postęp.

W przeciwnym razie stanie się kolejnym forum, które omawia problemy, ale nie zmienia procesów.

KPI: mierzyć to, co prowadzi do decyzji

Mierniki są potrzebne nie po to, aby firma miała atrakcyjny dashboard. Są potrzebne po to, aby zarząd i właściciele procesów mogli podejmować lepsze decyzje.

Dla producenta opakowań przykładowe KPI mogą dotyczyć:

zużycia energii na tonę produktu;
emisji gazów cieplarnianych w relacji do wielkości produkcji;
udziału materiału z recyklingu;
udziału certyfikowanych surowców;
ilości odpadów produkcyjnych;
poziomu odzysku odpadów;
zużycia wody;
liczby wypadków i zdarzeń potencjalnie wypadkowych;
udziału dostawców objętych oceną ryzyka;
liczby audytów dostawców;
liczby zatwierdzonych zmian projektowych;
liczby claimów środowiskowych potwierdzonych dokumentacją;
poziomu ukończonych szkoleń.

Nie każdy wskaźnik powinien od razu stać się publicznym celem. Część z nich może służyć najpierw do zbudowania jakości danych oraz lepszego zarządzania wewnętrznego. Najważniejsze, aby KPI były przypisane do konkretnych osób, miały określoną metodologię i były mierzone regularnie.

CSRD, ESRS i SDG: traktować jako ramy, nie dekorację

CSRD i ESRS są istotnymi punktami odniesienia dla firm objętych zakresem raportowania. Komisja Europejska przyjęła zrewidowane standardy ESRS 3 lipca 2026 r., równolegle przyjmując dobrowolny standard raportowania dla mniejszych przedsiębiorstw. Dla producenta opakowań, który nie jest bezpośrednio zobowiązany do raportowania, ESRS nadal mogą być użyteczne jako narzędzie porządkowania danych i identyfikowania obszarów istotnych dla klientów, banków oraz partnerów biznesowych.

Podobną rolę mogą pełnić Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Warto jednak unikać prostego przypisywania wszystkich możliwych SDG do strategii. Znacznie lepiej wskazać kilka celów, które rzeczywiście wynikają z działalności firmy i można je powiązać z konkretnymi działaniami.

Dla producenta opakowań mogą to być przykładowo:

odpowiedzialna konsumpcja i produkcja;
energia i klimat;
godna praca;
innowacje przemysłowe;
ograniczanie nierówności;
silne instytucje oraz odpowiedzialne partnerstwa.

SDG powinny pomagać opowiadać o strategii, ale nie mogą zastępować mierników, decyzji inwestycyjnych ani odpowiedzialności.

Jak zbudować strategię, która nie zostanie w szufladzie?

Najlepszym punktem wyjścia jest analiza rzeczywistej sytuacji organizacji. Firma powinna odpowiedzieć na kilka pytań:

Jakie są najważniejsze ryzyka regulacyjne i biznesowe związane z opakowaniami?
Jakich danych oczekują klienci i czy potrafimy je dostarczyć?
Które materiały, procesy i dostawcy mają największe znaczenie dla naszej działalności?
Gdzie dziś podejmowane są decyzje dotyczące projektu opakowania, materiału i dostawcy?
Czy potrafimy wykazać zgodność danych technicznych, środowiskowych i handlowych?
Które cele są realne w perspektywie dwóch, pięciu i dziesięciu lat?
Kto odpowiada za realizację każdego z tych celów?
Jak będziemy mierzyć postęp i kiedy dokonamy przeglądu strategii?

Dobra strategia powinna kończyć się roadmapą: działaniami na teraz, działaniami wymagającymi przygotowania oraz projektami długoterminowymi. Nie trzeba wdrażać wszystkiego naraz. Ważne, aby firma wiedziała, co jest priorytetem, jakie ryzyko ogranicza dany projekt i jaki efekt biznesowy ma przynieść.

Strategia zrównoważonego rozwoju producenta opakowań nie powinna być dokumentem o neutralności klimatycznej, różnorodności i transparentności. Powinna być systemem zarządzania przyszłością firmy w warunkach rosnących wymagań regulacyjnych, klientów i rynku.

Największą wartość tworzy wtedy, gdy łączy:

decyzje projektowe dotyczące opakowań;
dane materiałowe i środowiskowe;
efektywność energetyczną;
relacje z dostawcami;
bezpieczeństwo i kompetencje pracowników;
odpowiedzialność zarządu;
mierniki oraz regularny przegląd postępu.

Firmy, które potraktują strategię jako narzędzie operacyjne, a nie komunikacyjne, zyskają więcej niż gotowość do raportowania. Zyskają kontrolę nad kosztami, ryzykami, danymi, relacjami z klientami oraz własną zdolnością do rozwoju w zmieniającym się rynku opakowań.

Wspieram producentów opakowań w tworzeniu strategii zrównoważonego rozwoju, analizie istotnych ryzyk, budowaniu roadmap działań, definiowaniu KPI oraz porządkowaniu odpowiedzialności i danych ESG.

Pomagam przełożyć wymagania PPWR, oczekiwania klientów i cele biznesowe na rozwiązania, które są wykonalne, proporcjonalne do skali organizacji i użyteczne w codziennym zarządzaniu.