Transformacja europejskiego sektora budowlanego w kierunku efektywności energetycznej i zrównoważonego rozwoju: Nowe prawodawstwo europejskie - dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (UE/2024/1275)
28 czerwca ,2024
Autor: Anna Barbaruk
![](./assets/img/buildings-directive.jpg)
Czym jest charakterystyka energetyczna budynku?
Charakterystyka energetyczna budynku to ocena jego efektywności energetycznej. Określa, ile energii jest potrzebne do ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody użytkowej i chłodzenia. Świadectwo Charakterystyki Energetycznej (CE) to dokument, który zawiera informacje o zużyciu energii i klasie energetycznej budynku. Wyższa klasa oznacza większą efektywność energetyczną. Wartość CE jest ważna przez 10 lat lub do czasu zmian w budynku.
Budynki w UE, kilka faktów:
Zgodnie z informacjami na stronie internetowej Komisji Europejskiej poświęconej energii (dane z wykazu Eurostat 2023), budynki są największym konsumentem energii w Europie, duża część z nich ma słabą charakterystykę energetyczną, a roczny wskaźnik renowacji energetycznej wynosi tylko około 1% (poniżej kilka statystyk):
![](./assets/img/building-directive2.png)
Ambitne cele energetyczne UE i unijna dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD)
Dążąc do realizacji ambitnych celów energetycznych i klimatycznych Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, pojawiła się nowa inicjatywa ustawodawcza: dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (UE/2024/1275), która ma na celu poprawę efektywności energetycznej budynków i zwiększenie wskaźnika renowacji w UE, szczególnie w przypadku budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej w krajach członkowskich, ale z uwzględnieniem specyfiki krajowej. Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej (UE/2023/1791) wraz z innymi politykami Pakietu Zielonego Ładu ma pomóc w osiągnięciu pełnej dekarbonizacji zasobów budowlanych do 2050 roku. Dyrektywa zwiększa niezależność energetyczną Europy, zachęca do wycofywania paliw kopalnych i sprawia, że "zeroemisyjność" staje się standardem dla nowych budynków.
Główne cele zmienionej dyrektywy:
-
Ustanowienie krajowego planu renowacji budynków:
Dyrektywa zachęca do zwiększenia wskaźników renowacji (ma na celu ich podwojenie do 2030 r.), szczególnie w przypadku budynków o słabych wynikach w każdym kraju. W przypadku budynków mieszkalnych dyrektywa zakłada zmniejszenie zużycia energii o 16% do 2030 r. i o 20-22% do 2035 r., a w przypadku budynków niemieszkalnych 16% budynków o najgorszych wynikach będzie musiało zostać poddanych renowacji do 2030 r., a 26% budynków o najgorszych wynikach do 2033 r. Państwa członkowskie będą miały możliwość zwolnienia niektórych kategorii budynków mieszkalnych i niemieszkalnych z tych obowiązków, w tym budynków historycznych lub domów wakacyjnych. -
Poprawa jakości powietrza:
Wspiera środki mające na celu poprawę jakości powietrza w budynkach. -
Cyfryzacja systemu energetycznego:
Dyrektywa zachęca do przyjęcia technologii cyfrowych do zarządzania energią w budynkach. Inteligentne liczniki, systemy automatyki budynkowej i energooszczędne urządzenia mają odgrywać kluczową rolę. -
Infrastruktura zrównoważonej mobilności:
Dyrektywa promuje rozwój infrastruktury na rzecz zrównoważonej mobilności, dostosowując ją do szerszych celów środowiskowych. Stacje ładowania pojazdów elektrycznych i obiekty przyjazne dla rowerzystów przyczynią się do realizacji tego celu. -
Ambicje klimatyczne:
Przyczynią się do osiągnięcia co najmniej 60% redukcji emisji w sektorze budowlanym do 2030 r. w porównaniu do 2015 r. oraz do osiągnięcia zerowej emisji do 2050 r.
W jaki sposób? Dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (UE/2024/1275) proponuje kilka rozwiązań w celu osiągnięcia jej celów:
![](./assets/img/building-directive3.png)
-
1. Strategie renowacji:
Państwa członkowskie są zachęcane do opracowania długoterminowych strategii renowacji swoich budynków. Strategie te powinny priorytetowo traktować energooszczędne renowacje, zwłaszcza w przypadku budynków o najgorszych parametrach. Dyrektywa proponuje również stworzenie system Paszportów Renowacji Budynków, tj. takich dokumentów, które określać będą dostosowany do potrzeb plan działania dotyczący gruntownej renowacji danego budynku przeprowadzanej w maksymalnej liczbie etapów, która znacząco poprawi jego charakterystykę energetyczną.- Paszporty te będą miały służyc jako przewodniki dla właścicieli budynków podczas etapowych i głębokich renowacji energetycznych.
- Paszporty będą dobrowolne i wystawiane przez wykwalifikowanych ekspertów.
-
2. Ustalenie wymagań minimalnych dotyczących charakterystyki energetycznej budynków.
Dyrektywa określa minimalne standardy charakterystyki energetycznej dla nowych i istniejących budynków. Normy te mają na celu zmniejszenie zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych. Wymagania minimalne dotyczące charakterystyki energetycznej są sukcesywnie podwyższane od 2009 r. Związane jest to z postępem w technice budowlanej, instalacyjnej i wytwarzania energii, rosnącymi wymaganiami użytkowników oraz polityką ukierunkowaną na racjonalne wykorzystywanie energii. -
3. Inteligentne technologie i cyfryzacja:
Dyrektywa promuje wykorzystanie inteligentnych technologii i rozwiązań cyfrowych, które mogą zwiększyć efektywność energetyczną. Obejmuje to inteligentne liczniki, systemy automatyki budynków i narzędzia do zarządzania energią. -
4. Promocja odnawialnych źródeł energii:
Dyrektywa zachęca do integracji odnawialnych źródeł energii w budynkach. Można to osiągnąć za pomocą paneli fotowoltaicznych, pomp ciepła i innych zrównoważonych technologii. Państwa członkowskie są zobowiązane do ustanowienia przepisów techniczno-budowlanych, dzięki którym nowe budynki byłyby projektowane w celu optymalizacji wykorzystania energii słonecznej. Wymogi stosowania instalacji słonecznych w zależności od własności budynku oraz powierzchni użytkowej będą wchodzić w życie w różnych terminach, przykładowo począwszy od 31 grudnia 2026 r. (nowe budynki publiczne i niemieszkalne o powierzchni użytkowej powyżej 250 m2). Wykonanie będzie uzależnione od technicznej wykonalności i ekonomicznej opłacalności. -
5. Zachęty finansowe - wsparcie dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym:
Należy podjąć działania mające na celu przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu. Zachęty finansowe, dotacje i programy wsparcia mogą pomóc gospodarstwom domowym znajdującym się w trudnej sytuacji poprawić charakterystykę energetyczną ich budynków. Ponieważ dyrektywa inicjuje stopniowe wycofywanie kotłów zasilanych paliwami kopalnymi, dotacje na samodzielne kotły na paliwa kopalne zakończą się od 1 stycznia 2025 r. -
6. Monitorowanie i raportowanie:
Niezbędne jest regularne monitorowanie i raportowanie postępów. Państwa członkowskie muszą śledzić poprawę wydajności energetycznej i odpowiednio dostosowywać strategię.
Jakie kroki należy podjąć w celu zapewnienia zgodności z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD)?
-
Audyty energetyczne:
Przeprowadzenie audytów energetycznych w celu oceny charakterystyki energetycznej budynku. Audyty te pomagają zidentyfikować obszary wymagające poprawy i ustalić priorytety działań energooszczędnych. Uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej (EPC) są potrzebne przy sprzedaży, wynajmie lub budowie budynku. -
Renowacja i modernizacja:
- Izolacja: Poprawa izolacji w celu zmniejszenia strat lub zysków ciepła
- Oświetlenie: Przejście na energooszczędne oświetlenie (LED).
- Systemy HVAC: Modernizacja systemów ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji.
- Okna i drzwi: Wybór energooszczędnych okien i drzwi oraz ich odpowiedni montaż.
-
Monitorowanie i kontrola:
- Inteligentne liczniki: Zainstaluj inteligentne liczniki, aby śledzić zużycie energii.
- Systemy zarządzania budynkiem (BMS): Wdrożenie BMS w celu lepszej kontroli zużycia energii.
-
Odnawialne źródła energii:
- Panele fotowoltaiczne: Rozważ instalację paneli fotowoltaicznych w celu generowania czystej energii.
- Geotermalne pompy ciepła: Wykorzystanie systemów geotermalnych do ogrzewania i chłodzenia.
- Certyfikacja i zgodność:
- Uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej (EPC) w celu wykazania zgodności z dyrektywą
- Zapewnienie zgodności z krajowymi przepisami i terminami.
Podsumowując, z analizy nowej dyrektywy wynika, że ma ona na celu racjonalizację zużycia energii w budynkach poprzez różnorodne regulacje. Obok regulacji kształtujących standardy energetyczne budynków oraz stymulujących i zobowiązujących do poprawy, znajdują się wymogi dotyczące zapewnienia informacji na temat efektywności energetycznej, a także rozwiązania wspierające proces poprawy efektywności energetycznej. Przyjęcie nowej Dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD) będzie silne oddziaływało na rynek budowlany a budownictwo czeka dużo pracy w celu przystosowania się do nowych regulacji i zdobycia nowoczesnej wiedzy o tym jak projektować i realizować inwestycję zgodnie z współczesnymi standardami.
Jeśli potrzebujesz wsparcia w dążeniu do zgodności z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD), skontaktuj się z nami.
Źródła: